Rechte, goed gespannen wielen rollen soepel en veilig. Een slag in je wiel of een losse spaak kun je vaak vroeg herkennen en deels zelf verhelpen. Je wielen dragen je hele gewicht en dat van je bagage, dus het loont om ze regelmatig te controleren.
Een wiel bestaat uit een velg, een naaf en spaken die onder spanning staan. Samen vormen ze een sterk, licht geheel. Raakt die spanning uit balans, dan ontstaat een slag of gaan spaken tikken of breken.
Je wielen controleren
- Til het wiel op en laat het draaien: zie je een slag, een zijwaartse beweging?
- Knijp de spaken twee aan twee samen: voelt er één veel losser dan de rest?
- Let tijdens het rijden op piepende of tikkende geluiden.
- Controleer of de velg niet beschadigd of ingedeukt is.
Een lichte slag corrigeren
Een lichte slag corrigeer je met een spaaksleutel. Werk altijd in kleine stapjes:
- Bepaal waar de slag zit door het wiel langzaam te draaien.
- Span de spaken aan de tegenovergestelde kant van de slag voorzichtig iets aan, of los de spaken aan de slagkant iets.
- Draai telkens niet meer dan een kwartslag en controleer het resultaat.
- Is de slag groot of twijfel je? Laat het wiel dan uitlijnen bij de fietsenmaker.
Een gebroken spaak
Een gebroken spaak vervang je het best snel, omdat de overige spaken dan zwaarder belast worden en het wiel uit balans raakt. Rijd er niet lang mee door; één gebroken spaak leidt al snel tot een slag en meer schade.
Spanning en onderhoud
- Controleer de spaakspanning af en toe, zeker na een zware rit of na het rijden door een gat.
- Houd de velg schoon en let bij velgremmen op de slijtage van de velgflank.
- Trek na een nieuwe wielmontage de spaken na enkele ritten opnieuw na.
Het juiste gereedschap
Een spaaksleutel in de juiste maat is onmisbaar voor dit werk. Bekijk welk gereedschap handig is om thuis te hebben.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik een slag in mijn fietswiel?
Til het wiel op en laat het langzaam draaien. Zie je een zijwaartse beweging ten opzichte van de remblokken of het frame, dan zit er een slag in. Ook tikkende geluiden of een wiel dat niet meer recht door de remmen loopt, wijzen op een slag.
Kan ik een slag in mijn wiel zelf verhelpen?
Een lichte slag kun je zelf corrigeren met een spaaksleutel door de juiste spaken in kleine stapjes aan te spannen of te lossen. Werk telkens met maximaal een kwartslag en controleer het resultaat. Bij een grote slag of twijfel kun je het wiel beter laten uitlijnen.
Wat moet ik doen bij een gebroken spaak?
Vervang een gebroken spaak zo snel mogelijk, want de overige spaken worden dan zwaarder belast en het wiel raakt uit balans. Rijd er niet lang mee door; één gebroken spaak leidt al snel tot een slag en verdere schade aan het wiel.
Hoe vaak moet ik mijn spaakspanning controleren?
Controleer de spaakspanning af en toe, zeker na een zware rit, na het rijden door een gat of na montage van een nieuw wiel. Trek bij een nieuw wiel de spaken na enkele ritten opnieuw na, omdat ze zich dan gezet hebben.