Soepel schakelen maakt fietsen lichter en prettiger. Slaat de ketting over, reageert het schakelen traag of valt de ketting eraf, dan is de versnelling toe aan een kleine afstelling. Vaak los je dat zelf op met een paar simpele handelingen.
Er bestaan grofweg twee schakelsystemen: de derailleur, die de ketting tussen externe tandwielen verplaatst, en de naafversnelling, die in de achternaaf zit. Elk vraagt een andere aanpak bij het afstellen.
De derailleur afstellen
Bij een derailleur los je haperend schakelen vaak op met de stelschroef bij de derailleur of de schakelhendel:
- Schakelt de ketting niet makkelijk naar een groter tandwiel? Draai de kabelspanschroef iets los (tegen de klok in).
- Schakelt hij te makkelijk door of ratelt het? Span de kabel iets aan.
- Draai telkens in kleine stapjes en test het schakelen.
- Met de begrenzingsschroeven (gemarkeerd H en L) voorkom je dat de ketting er aan de boven- of onderkant af loopt.
De naafversnelling
Een naafversnelling stel je af via een stelschroef of een markering bij de naaf. Veel naven, zoals Shimano Nexus, hebben een gekleurde markering die je in een bepaalde versnelling moet uitlijnen. Raadpleeg de handleiding van het type voor de juiste stand.
Begin bij de ketting
Slecht schakelen komt vaak niet door de afstelling, maar door een vuile of versleten ketting. Begin daarom altijd met kettingonderhoud voordat je gaat afstellen. Controleer ook:
- Is de ketting schoon en gesmeerd?
- Is de schakelkabel soepel en niet verroest?
- Staat het derailleurhangertje (het oogje) recht?
Wanneer naar de fietsenmaker?
Blijft het schakelen na afstellen haperen, is het derailleurhangertje verbogen of zijn de tandwielen versleten, laat het dan controleren. Een verbogen hangertje of versleten cassette krijg je met afstellen alleen niet goed.
Veelgestelde vragen
Waarom schakelt mijn fiets niet soepel?
Slecht schakelen komt vaak door een vuile of versleten ketting, een verroeste schakelkabel of een derailleur die afgesteld moet worden. Begin altijd met het reinigen en smeren van de ketting; vaak is het probleem daarmee al opgelost voordat je gaat afstellen.
Hoe stel ik mijn derailleur af?
Los haperend schakelen op met de kabelspanschroef bij de derailleur of schakelhendel: draai iets los als de ketting moeilijk naar een groter tandwiel gaat, of span iets aan als hij doorratelt. Werk in kleine stapjes. Met de H- en L-begrenzingsschroeven voorkom je dat de ketting eraf loopt.
Wat is het verschil tussen een derailleur en een naafversnelling afstellen?
Een derailleur stel je af met de kabelspanning en begrenzingsschroeven, terwijl je een naafversnelling afstelt via een stelschroef of een gekleurde markering bij de naaf die je in een bepaalde versnelling uitlijnt. Raadpleeg voor de naaf de handleiding van het type.
Wanneer moet ik met mijn versnellingen naar de fietsenmaker?
Ga naar de fietsenmaker als het schakelen na afstellen blijft haperen, als het derailleurhangertje verbogen is of als de tandwielen of cassette versleten zijn. Deze problemen los je met afstellen alleen niet op en vragen vervanging of professioneel gereedschap.